nơi có Khóa học dự toán tốt nhất dành cho bạn.
TỦ SÁCH GIÁ XÂY DỰNG
---------------------------
LẬP DỰ TOÁN CHUYÊN NGHIỆP
Để lập dự toán xây dựng công trình phải có nhiều kiến thức, hiểu biết rộng chứ không chỉ mỗi chạy phần mềm dự toán. Hãy nghĩ về nguyên tắc đào giếng hay đào hố móng. Do bận rộn chúng ta quá ư bận tâm tới việc đào cái giếng càng nhanh càng tốt và chúng ta lại quên đi chiều sâu. Muốn đào đủ sâu bạn cần phải có một khoảng đất đủ rộng trước khi đào. Bộ trưởng Bộ TTTT Nguyễn Mạnh Hùng nói: "Để đào được cái giếng sâu thì ban đầu trên miệng giếng phải đào rộng. Để có kiến thức chuyên sâu về 1 lĩnh vực thì ban đầu phải học rộng.".
Mục tiêu của topic này: GXD mong trang bị trước cho các bạn học viên, các bạn hãy học và nắm bắt trước các kiến thức này để khi vào lớp học dự toán công trình khỏi bỡ ngỡ, từ đó nắm bắt tốt kiến thức, hiểu sâu bài học hơn, học tập hiệu quả hơn. Thầy Nguyễn Thế Anh đã chiêm nghiệm, đúc kết qua nhiều dự án lớn, nhỏ trên phạm vi cả nước thấy đây là các kiến thức cần thiết phục vụ cho công việc Lập dự toán và Quản lý dự án, kiểu gì khi làm dự án xây dựng bạn cũng cần đến.
Để giúp bạn học lập dự toán hiệu quả hơn, các nội dung kiến thức nền được biên tập dưới dạng câu hỏi. Thầy Nguyễn Thế Anh đã cố gắng biên tập và quay các video bài giảng để giúp bạn có các kiến thức nền tảng vững chắc, có thể học được nhiều hơn với nhiều cách tiếp cận hơn, từ đó học lập dự toán đỡ nhàm chán và buồn ngủ và bạn tích lũy được nhiều kiến thức làm nghề nhất.
I. MỘT SỐ KHÁI NIỆM
1. Kiến thức Quản lý dự án cần cho người lập dự toán
Câu hỏi 1: Nếu lập dự toán có sai sót làm giá trị dự toán tăng lên thì sẽ gặp vấn đề gì?
Quy trình hồ sơ dự toán đi như thế nào từ lúc lập dự toán qua thẩm định/thẩm tra dự toán và tới khâu Kiểm toán nhà nước vào thực hiện kiểm toán? Nếu người Thanh tra, Kiểm toán Nhà nước phát hiện dự toán lập sai thì sẽ thế nào? Mời bạn xem video bài giảng:
Câu hỏi 2: Dự án đầu tư xây dựng là gì?
Nắm khái niệm dự án đầu tư xây dựng có liên quan gì đến dự toán? Mời bạn xem video bài giảng:
Câu hỏi 3: Hãy nêu tên các loại báo cáo đầu tư xây dựng? Khi nào thì phải làm loại báo cáo đó?
Báo cáo đầu tư xây dựng thì liên quan gì đến dự toán? Bạn hãy xem video bài giảng sau để tìm lời giải đáp nhé:
Câu hỏi 4: Kể tên các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động đầu tư xây dựng?
Tại sao học lập dự toán mà tôi lại phải tìm hiểu về các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động đầu tư xây dựng? Vấn đề này có vẻ xa với khối lượng, đơn giá, định mức quá??? Bạn hãy xem video bài giảng sau nhé:
Câu hỏi 5: Tại sao người lập dự toán, lập dự án đầu tư phải biết phân loại công trình?
Thời điểm hiện tại phân loại công trình thực hiện theo Phụ lục I của Nghị định số 06/2021/NĐ-CP (Nghị định số 06/2021/NĐ-CP thay thế Nghị định số 46/2015/NĐ-CP). Video bài giảng sau giúp bạn học thêm nhiều điều, hãy thay thông tin Nghị định 46/2015 trong video bằng Nghị định 06/2021 nhé.
Câu hỏi 6: Hãy nêu cách phân cấp công trình?
Cứ tưởng người thiết kế mới phải biết, chứ người lập dự toán biết phân cấp công trình để làm gì? Video bài giảng sau đây sẽ giúp bạn giải đáp vấn đề này nhé. Lưu ý: Ở thời điểm hiện hành phân cấp công trình theo Thông tư số 06/2021/TT-BXD hướng dẫn Nghị định 06/20221, bạn cập nhật thêm điều này khi xem video bài giảng sau nhé:
Câu hỏi 7: Các giai đoạn thực hiện dự án đầu tư xây dựng công trình? Lập dự toán thực hiện ở giai đoạn nào?
Các giai đoạn thực hiện dự án đầu tư xây dựng công trình nêu tại Điều 4 Nghị định 15/2021/NĐ-CP. Mời bạn xem thêm video bài giảng:
Câu hỏi 8: Các tài liệu, thông tin và số liệu cần chuẩn bị để lập dự toán
Khi lập dự toán xây dựng công trình bạn cần chuẩn bị những tài liệu, thông tin, số liệu gì?
2) Các kiến thức về đầu tư
5% người giàu có tư duy đầu tư, muốn đứng vào hàng ngũ đó hãy thay đổi cách nghĩ # 95% còn lại. Tại lớp Dự toán GXD các thầy có lồng ghép các kiến thức này chia sẻ trong bài giảng.
- Câu hỏi 1: Đầu tư là gì? Đầu tư xây dựng là gì?
Trả lời: Đầu tư là bỏ vốn ở hiện tại và sinh lời ở tương lai. Đầu tư là việc bỏ nguồn lực hôm nay để nhận giá trị lớn hơn trong tương lai. Đầu tư xây dựng là bỏ vốn để tạo mới, cải tạo, mở rộng công trình phục vụ mục tiêu phát triển.
- Câu hỏi 2: Chi phí cơ hội là gì? Nêu ví dụ minh họa.
Trả lời: Chi phí cơ hội là giá trị của phương án tốt nhất bị bỏ qua. Chọn học bài bản sớm, bạn mất chi phí học trước mắt nhưng đổi lại giảm sai sót, giảm thời gian mò mẫm, tăng tốc nghề nghiệp. Ví dụ: Phần mềm Dự toán GXD đi kèm với cả hệ sinh thái tài liệu, dữ liệu đồ sộ, trong đó có nhiều tài liệu chỉ dẫn cho Dự toán GXD. Cơ hội mất đi khi bạn không chọn sử dụng Dự toán GXD là nguy cơ bỏ lỡ hệ sinh thái đó phục vụ cho công việc của mình.
- Câu hỏi 3: Lời khuyên của Warrent Bufftet về đầu tư? Tại sao nên đầu tư khóa học Lập dự toán GXD cho bản thân bạn?
Trả lời: Tư duy cốt lõi của Warren Buffett là: Đầu tư sinh lời khủng. Chỉ đầu tư vào thứ mình hiểu rõ, có lợi thế bền vững và tạo giá trị dài hạn. Áp dụng: Thay vì tự lần mò từ đầu, đầu tư tham dự khóa học để nhanh chóng làm được (sinh lời nhanh). Học dự toán nghiêm túc chính là đầu tư vào “năng lực tạo tiền” của chính bạn.
- Câu hỏi 4: Lời khuyên của Jack Ma và một số nhà tỷ phú nổi tiếng, nêu 1 ví dụ liên quan đến lập dự toán?
Trả lời: Jack Ma nhấn mạnh học từ sai lầm; nhiều doanh nhân lớn đều coi năng lực học liên tục là tài sản số 1. Với nghề dự toán, mỗi hồ sơ hay mỗi tình huống bị chỉ ra lỗi là một ca “học phí” để tăng trình.
- Câu hỏi 5: Lời khuyên nào của Steve Job liên hệ với khóa Lập dự toán GXD và nghề lập dự toán?
Trả lời: Steve Jobs đề cao sự tập trung và chuẩn mực chất lượng. Nghề dự toán cũng vậy: làm ít nhưng đúng, đủ căn cứ, trình bày mạch lạc sẽ tạo uy tín nghề bền vững.
- Câu hỏi 6: Kỹ năng gì về máy tính mà em đáng để đầu tư tập luyện nhất? Có lợi gì cho cuộc đời và nghề nghiệp của em?
Trả lời: Kỹ năng máy tính nên ưu tiên đầu tư: Gõ 10 ngón, thao tác nhập dữ liệu nhanh; Excel cơ bản đến nâng cao, tư duy dữ liệu, quản lý file, tra cứu nhanh, tự động hóa tác vụ lặp. Sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong công việc cho quen, cho thạo. Đây là “đòn bẩy năng suất”, "nhân bản cá nhân" cho cả sự nghiệp.
- Câu hỏi 7: Đầu tư khóa học dự toán cho bạn cơ hội gì?
Trả lời: Đầu tư khóa học dự toán mở ra cơ hội: làm được việc sớm, giảm rủi ro sai pháp lý, tăng khả năng ứng tuyển, tăng thu nhập và có đường thăng tiến rõ hơn.
- Câu hỏi 8: Đầu tư mua phần mềm Dự toán GXD bạn sẽ có cơ hội gì?
Trả lời: Đầu tư phần mềm Dự toán GXD mở ra cơ hội chuẩn hóa quy trình, rút ngắn thời gian lập hồ sơ, kiểm soát sai số và đồng bộ dữ liệu giữa cá nhân - doanh nghiệp. Bây giờ đừng coi file Dự toán GXD chỉ là file dự toán, hãy thay đổi tư duy: Coi đó là tài sản số, có giá trị lâu dài, có thể tái sử dụng cho các công trình khác, làm bài học, dữ liệu để khai thác...
- Câu hỏi 9: Sử dụng phần mềm GXD thì liên quan gì đến năng lực cạnh tranh của tổ chức, cá nhân?
Trả lời: Năng lực cạnh tranh của cá nhân/tổ chức tăng khi tốc độ làm hồ sơ nhanh hơn, chất lượng ổn định hơn, phản hồi thẩm tra tốt hơn và dữ liệu được tích lũy có hệ thống, chạm là thấy.
- Câu hỏi 10: Sử dụng phần mềm GXD thì liên quan gì đến khả năng thành công của các dự án xây dựng công trình?
Trả lời: Dự án có xác suất thành công cao hơn khi dự toán đúng bản chất thi công: đúng đầu việc, đúng mặt bằng giá, đúng rủi ro và có phương án cập nhật biến động. File dự toán nhẹ, nhanh, liên kết trực tiếp, dễ dàng kiểm tra, có các link pháp lý đến đúng vị trí, ngoài phục vụ lập và quản lý chi phí còn sẵn sàng phục vụ giải trình.
- Câu hỏi 11: Lập dự toán không tốt thì dẫn đến hậu quả là gì? Cho bản thân, cho công trình, cho dự án và cho kinh tế xã hội?
Trả lời: Dự toán kém gây hậu quả dây chuyền: cá nhân mất uy tín; công trình phát sinh, chậm tiến độ; dự án đình trệ và đội vốn; xã hội lãng phí nguồn lực, giảm hiệu quả đầu tư công/tư.
- Câu hỏi 12: Vì sao người lập dự toán phải đọc nhiều và thu thập nhiều thông tin, số liệu? Cơ hội khi lưu trữ được nhiều thông tin số liệu quá khứ là gì?
Trả lời: Người lập dự toán phải đọc nhiều vì nghề này là nghề “ra quyết định trên dữ liệu”, dữ liệu chi phí là quan trọng bậc nhất. Dữ liệu quá khứ càng dày, khả năng dự báo, phản biện và thương thảo càng mạnh.
3) Một vài kiến thức về xây dựng
Người lập và thẩm định / thẩm tra dự toán cần am hiểu rất nhiều mảng kiến thức để có thể bóc tách khối lượng, áp dúng định mức đơn giá, tính dự toán đúng và đủ đầu việc:
- Câu hỏi 1: Nêu khái niệm về công trình xây dựng? Bạn đọc khái niệm này ở đâu?
Trả lời: Công trình xây dựng là sản phẩm được tạo thành bởi lao động, vật liệu, thiết bị gắn với đất theo thiết kế; khái niệm và phạm vi áp dụng tra tại Luật Xây dựng và văn bản hướng dẫn hiện hành.
- Câu hỏi 2: Khái niệm về công trình chính thuộc dự án đầu tư xây dựng?
Trả lời: Công trình chính là hạng mục quyết định mục tiêu đầu tư, công năng cốt lõi của dự án; các công trình phụ trợ phục vụ vận hành và thi công.
- Câu hỏi 3: Thế nào là công trình xây dựng theo tuyến? Không phải công trình xây dựng theo tuyến thì gọi là công trình gì?
Trả lời: Công trình xây dựng theo tuyến là công trình được xây dựng theo hướng tuyến trong một hoặc nhiều khu vực địa giới hành chính, như: đường bộ; đường sắt; luồng, kênh đường thủy nội địa; luồng, kênh hàng hải; tuyến cáp treo; đường dây tải điện; mạng cáp ngoại vi viễn thông, công trình hạ tầng kỹ thuật viễn thông thụ động; đường ống dẫn dầu, dẫn khí, cấp thoát nước; đập đầu mối công trình thủy lợi, thủy điện; hệ thống dẫn, chuyển nước; đê, kè và các công trình tương tự khác. Công trình không theo tuyến thường gọi là công trình tập trung/điểm (các công trình còn lại).
- Câu hỏi 4: Thế nào là công trình tương tự? Quy định ở đâu?
Trả lời: Công trình tương tự là công trình có tính chất kỹ thuật, quy mô, điều kiện thi công tương đương để tham chiếu kinh nghiệm, suất vốn, năng suất.
- Câu hỏi 5: Kể tên các loại thiết kế? Nêu khái niệm các loại thiết kế đó? Tương ứng là dự toán gì?
Trả lời: Các bước thiết kế phổ biến: thiết kế cơ sở, thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công; tương ứng sẽ có tổng mức đầu tư, dự toán xây dựng, dự toán gói thầu/hạng mục ở các mức độ chi tiết khác nhau. Tùy theo mức độ phức tạp, quy mô... mà dự án thực hiện: Thiết kế 1 bước, thiết kế 2 bước hay thiết kế 3 bước.
- Câu hỏi 6: Biện pháp thi công là gì? Tại sao người lập dự toán phải rất rành về BPTC?
Trả lời: Biện pháp thi công (BPTC) là cách tổ chức nguồn lực, máy móc, trình tự và công nghệ để tạo ra sản phẩm xây dựng. Dự toán không thể đúng nếu không hiểu BPTC.
- Câu hỏi 7: 3 yếu tố Tiến độ - Chất lượng – Chi phí. Liên hệ gì với dự toán?
Trả lời: Tiến độ - Chất lượng - Chi phí là tam giác ràng buộc: đẩy nhanh tiến độ thường tăng chi phí; siết chất lượng có thể tăng hao phí; tối ưu tốt sẽ cân bằng cả ba. Am hiểu về tam giác này rất tốt và linh hoạt cho công việc lập và thẩm tra dự toán, cũng áp dụng tốt nếu bạn làm công việc quản lý dự án.
- Câu hỏi 8: Thế nào là biện pháp thi công? Biện pháp thi công thì có ảnh hưởng gì đến việc lập dự toán?
Trả lời: BPTC ảnh hưởng trực tiếp đến mã định mức, hệ số vận chuyển, hao hụt, năng suất, nhu cầu máy thi công và chi phí biện pháp an toàn.
- Câu hỏi 9: Hãy gạch đầu dòng 5-10 yếu tố ảnh hưởng? Vậy người lập dự toán có cần phải hiểu về biện pháp thi công không?
Trả lời: Nhóm yếu tố ảnh hưởng lớn: mặt bằng thi công, địa chất, thời tiết, cung ứng vật tư, cự ly vận chuyển, công nghệ, tay nghề nhân công, điều kiện an toàn, ràng buộc môi trường, yêu cầu tiến độ.
Kết luận: người lập dự toán bắt buộc phải hiểu BPTC; không cần phải như chỉ huy trưởng, nhưng bạn phải đọc được logic thi công để không bị tình trạng lập dự toán “đúng số mà sai thực tế”.
4) Một vài kiến thức tìm hiểu trước về dự toán
Ở trên lớp Dự toán GXD bạn sẽ được các thầy giảng giải giúp tìm hiểu sâu hơn, tuy nhiên bạn nên tìm hiểu trước các kiến thức này để khi học trên lớp sẽ lĩnh hội được nhiều hơn: Gợi ý trả lời nhanh
- Câu hỏi 1: Kế hoạch là gì? Hãy nêu tầm quan trọng của việc lập kế hoạch?
Trả lời: Kế hoạch là bản thiết kế hành động theo mục tiêu, thời gian, nguồn lực và kiểm soát rủi ro. Dự toán công trình như một bản kế hoạch chi phí của công trình. Không có kế hoạch chi phí thì khi thi công công trình dễ bị loạn xạ, thiếu chi phí, thất thoát, lãng phí... Có câu làm việc gì mà không có kế hoạch thì đồng nghĩa với việc lập kế hoạch cho thất bại. Bạn đã từng nghe kế hoạch tiến độ, kế hoạch quản lý chất lượng, nay thêm khái niệm "kế hoạch chi phí" nhé.
- Câu hỏi 2: Tìm tài liệu đọc và nêu khái niệm về dự toán? Khi nào người ta cần lập dự toán?
Trả lời: Dự toán là ước tính chi phí cần thiết để thực hiện công việc xây dựng theo thiết kế, tiêu chuẩn, định mức và mặt bằng giá tại thời điểm xác định. Dự toán cần lập trước khi xây dựng công trình để dự trù kinh phí. Không phải thi công rồi mới đi lập dự toán để cho đủ hồ sơ, chiếu lệ.
- Câu hỏi 3: Vì sao khi lập dự toán lại phải cần các căn cứ, các cơ sở pháp lý? Hãy nêu các tài liệu cơ sở, căn cứ chính để lập dự toán? Hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật về đầu tư xây dựng có liên quan?
Trả lời: Căn cứ pháp lý giúp hồ sơ có tính hợp lệ, bảo vệ người lập dự toán khi thẩm tra - kiểm toán, và tạo ngôn ngữ chung giữa chủ đầu tư, tư vấn, nhà thầu.
- Câu hỏi 4: Khái niệm về định mức? Có những loại định mức nào? Kể tên các tập định mức hiện hành của Bộ Xây dựng, Bộ Giao thông vận tải, Bộ Công thương, Bộ NN&PTNT... công bố.
Trả lời: Căn cứ chính thường gồm: nhiệm vụ/thiết kế được duyệt, bản vẽ, chỉ dẫn kỹ thuật, định mức, đơn giá, công bố giá, báo giá, quy định quản lý chi phí, hợp đồng và yêu cầu tiến độ.
- Câu hỏi 5: Thế nào là định mức dự toán? Thế nào là định mức nội bộ? Nhà thầu dùng định mức nào để lập dự toán mới đúng bản chất kinh tế thị trường? Vì sao?
Trả lời: Định mức là lượng hao phí cần thiết để hoàn thành một đơn vị công tác. Có định mức nhà nước công bố, định mức điều chỉnh, định mức nội bộ/doanh nghiệp.
- Câu hỏi 6: Phân biệt dự toán - dự thầu? Tư vấn thiết kế làm gì? Nhà thầu tư vấn làm gì?
Trả lời: Định mức dự toán dùng cho xác định chi phí theo quy định; định mức nội bộ phản ánh năng lực và công nghệ thực tế của doanh nghiệp, đặc biệt quan trọng khi nhà thầu tính giá dự thầu.
- Câu hỏi 7: Khái niệm về đơn giá? Có những loại đơn giá nào?
Trả lời: Dự toán là “giá mua dự kiến” phía chủ đầu tư; dự thầu là “giá bán đề xuất” của nhà thầu. Tư vấn thiết kế tạo hồ sơ kỹ thuật; tư vấn chi phí/định giá tổ chức đo bóc, lập và kiểm soát chi phí.
- Câu hỏi 8: Liên hệ CĐT với Nhà thầu về dự toán, dự thầu, giá mua, giá bán? Phân biệt đấu giá và đấu thầu?
Trả lời: Đơn giá là chi phí cho một đơn vị công tác. Thường gặp: đơn giá chi tiết, đơn giá tổng hợp, đơn giá đầy đủ và đơn giá theo cơ cấu chi phí.
- Câu hỏi 9: Khái niệm về chi phí? Hãy tưởng tượng bạn làm nhà mình thì sẽ có những việc gì phải làm? Những chi phí nào sẽ phải chi?
Trả lời: Đấu giá là cạnh tranh mua/bán tài sản; đấu thầu là lựa chọn nhà thầu cung cấp dịch vụ, hàng hóa, xây lắp theo yêu cầu gói thầu.
- Câu hỏi 10: Công bố giá vật liệu là gì? Lấy ở đâu?
Trả lời: Với công trình nhà dân dụng, các nhóm chi phí lớn gồm: chuẩn bị đầu tư, thiết kế - thẩm tra, xây lắp, thiết bị, quản lý dự án, tư vấn, dự phòng, thuế - phí liên quan.
- Câu hỏi 11: Báo giá vật liệu là gì? Khác gì với công bố giá vật liệu? Có thể lấy từ nguồn nào?
Trả lời: Công bố giá vật liệu là nguồn tham khảo do cơ quan quản lý công bố; báo giá là mức giá giao dịch thực tế từ nhà cung cấp tại thời điểm cụ thể.
- Câu hỏi 12: Đơn giá nhân công, chi phí nhân công, giá nhân công có gì khác nhau?
Trả lời: Đơn giá nhân công là mức giá cho một đơn vị lao động; chi phí nhân công là tổng tiền phải chi cho khối lượng công việc; giá nhân công thường dùng theo nghĩa thị trường của một công/nhóm nghề.
- Câu hỏi 13: Quy cách công việc là gì? Yếu tố này có ảnh hưởng gì đến việc tra mã định mức, đơn giá áp cho công việc?
Trả lời: Quy cách công việc quyết định bạn áp mã định mức nào. Chỉ lệch mác vật liệu, chiều dày, cao độ, biện pháp thi công là có thể phải đổi mã và đổi chi phí.
- Câu hỏi 14: Thế nào là số liệu, dữ liệu? Hãy nêu những yếu tố dữ liệu đầu vào chính cần thiết để lập dự toán?
Trả lời: Dữ liệu đầu vào cốt lõi: khối lượng bóc tách, thông số kỹ thuật, địa điểm - thời gian, nguồn giá vật liệu/nhân công/máy, cự ly vận chuyển, tiến độ, điều kiện thi công.
- Câu hỏi 15: Mối liên hệ giữa người lập dự toán và kỹ sư định giá?
Trả lời: Người lập dự toán và kỹ sư định giá là hai vai trò liên thông: một bên làm hồ sơ chi tiết, một bên kiểm soát giá trị - chiến lược giá; phối hợp tốt sẽ giảm tranh chấp và tăng chất lượng quyết định.
- Câu hỏi 16: Khi nào nên làm dự toán nhiều hạng mục trên 1 file? Đối với công trình lớn, phức tạp – nhiều người tham gia, mỗi người được phân công 1 hoặc 1 số hạng mục, khi đó lập dự toán 1 hoặc nhiều file. Nhưng công trình nhỏ, đơn giản 1 người làm dự toán, có thể làm 1 file.
Trả lời: Dùng một file khi công trình nhỏ, ít người phối hợp; tách nhiều file khi công trình lớn, nhiều hạng mục/nhóm lập để tránh xung đột dữ liệu và dễ kiểm soát phiên bản.
5) Một vài kiến thức tìm hiểu trước về bản vẽ, khối lượng
Trên lớp Dự toán GXD bạn sẽ thực hành bóc tách, nếu không tìm hiểu trước khi đó bạn sẽ rất "rà rờ", chuẩn bị trước giúp bạn học và lĩnh hội kiến thức tốt hơn:
- Câu hỏi 1: Thế nào là bản vẽ? Các loại bản vẽ? Các loại cỡ giấy và đường nét thể hiện?
Trả lời: Bản vẽ là ngôn ngữ kỹ thuật thể hiện ý tưởng thiết kế và yêu cầu thi công. Nhóm bản vẽ thường gặp: kiến trúc, kết cấu, MEP, hạ tầng, hoàn công.
- Câu hỏi 2: Bạn biết những ký hiệu bản vẽ, ký hiệu vật liệu nào?
Trả lời: Cỡ giấy hay dùng: A0, A1, A2, A3, A4; đường nét cơ bản gồm nét thấy, nét khuất, nét trục, nét cắt, nét kích thước theo tiêu chuẩn trình bày bản vẽ.
- Câu hỏi 3: Thế nào là đo bóc khối lượng? Bạn có thể kể tên 10 quyển sách và tác giả viết về đo bóc khối lượng?
Trả lời: Ký hiệu bản vẽ và ký hiệu vật liệu là “từ điển bắt buộc” của người bóc khối lượng; không đọc được ký hiệu thì bóc đúng số cũng dễ sai bản chất công việc.
- Câu hỏi 4: Văn bản hướng dẫn của Bộ Xây dựng về đo bóc khối lượng? Đọc tài liệu này người mới bắt đầu có đo bóc được khối lượng hay không? Giải thích lý do vì sao?
Trả lời: Đo bóc khối lượng là quá trình xác định khối lượng công tác xây dựng từ hồ sơ thiết kế theo quy tắc đo thống nhất để phục vụ lập chi phí.
- Câu hỏi 5: Cách nào để người mới vào nghề học đo bóc khối lượng thuận lợi nhất?
Trả lời: Người mới không nên bắt đầu bằng việc “thuộc lòng mã”. Nên đi theo chuỗi: đọc bản vẽ -> hiểu cấu tạo -> bóc khối lượng -> đối chiếu định mức.
Nắm bắt các nguyên tắc chính: Văn bản (hoặc Thông tư) hướng dẫn đo bóc của Bộ Xây dựng là khung nguyên tắc; Bạn cũng có thể tham khảo thêm các tiêu chuẩn đo bóc của nước ngoài.
Người mới cần thực hành có hướng dẫn vì hồ sơ thực tế luôn có tình huống ngoại lệ. Lộ trình học nhanh nhất: bóc từ công trình nhỏ, dùng checklist đầu việc, đối chiếu chéo với hồ sơ tương tự đã kiểm tra, và ghi nhật ký lỗi để không lặp lại.
6) Kiến thức về phần mềm Dự toán GXD, Win, Excel, diễn đàn Giaxaydung.vn
- Câu hỏi 1: Tin học cơ bản: Phân biệt Windows 64bit - 32bit, Office 64-32. Cách thiết lập dấu chấm, dấu phẩy và hiển thị đuôi file thế nào?
Trả lời: Windows/Office 64-bit dùng tốt hơn cho file lớn; phải đồng bộ phiên bản giữa máy làm việc để giảm lỗi add-in và lỗi thư viện.
- Câu hỏi 2: Cơ sở dữ liệu, các phần mềm quản trị cơ sở dữ liệu, Microsoft Access, sử dụng Excel hay Google Sheet như phần mềm quản trị cơ sở dữ liệu
Trả lời: Thiết lập đúng dấu thập phân, dấu phân tách hàng nghìn, đơn vị vùng và hiển thị đuôi file là bước nhỏ nhưng ngăn rất nhiều lỗi công thức.
- Câu hỏi 3: Cách cài phần mềm Dự toán GXD? Những lỗi thường gặp và cách xử lý?
Trả lời: Phần mềm Dự toán GXD chạy trên nền dữ liệu bảng tính Excel; vì vậy người dùng cần hiểu sheet, dòng, cột, ô, liên kết và nguyên tắc đặt tên - lưu phiên bản.
- Câu hỏi 4: Tìm kiếm sự hỗ trợ ở đâu? Cách Google, Youtube search, Facebook search để tìm các hướng dẫn sử dụng Dự toán GXD.
Trả lời: Lỗi cài đặt thường gặp: thiếu .NET/VSTO, chặn quyền macro, xung đột Office 32/64-bit, antivirus chặn add-in. Cách xử lý là kiểm tra theo checklist từng lớp.
- Câu hỏi 5: Sử dụng Google và DutoanGXD.vn tìm kiếm tài liệu dự toán như thế nào?
Trả lời: Tìm hỗ trợ hiệu quả bằng từ khóa đủ cụ thể: “tên lỗi + phiên bản + hệ điều hành + thao tác gây lỗi”; ưu tiên tra ở tài liệu chính thức và diễn đàn chuyên môn.
- Câu hỏi 6: Thư mục cài đặt phần mềm Dự toán GXD nằm chỗ nào? Dữ liệu ở đâu, loại đuôi dữ liệu là gì?
Trả lời: Thư mục cài đặt và thư mục dữ liệu nên tách riêng; dữ liệu dự toán cần sao lưu định kỳ theo ngày/tuần và có phiên bản chốt theo mốc phát hành hồ sơ.
- Câu hỏi 7: Cách lưu file, mở file ra làm tiếp? Lỗi gì sẽ gặp nếu không lưu file bảng tính?
Trả lời: Không lưu file đúng chuẩn rất dễ mất liên kết dữ liệu, sai đường dẫn vật tư và mất lịch sử chỉnh sửa; đây là rủi ro phổ biến nhất của người mới.
- Câu hỏi 8: Khái niệm về sheet, dòng, cột, ô. Cách chèn thêm sheet, dòng, cột, ô?
Trả lời: Phân biệt bản chất: giá vật liệu/giá ca máy là đầu vào thị trường; đơn giá là chi phí cho 1 đơn vị công tác; chi phí là kết quả đơn giá nhân khối lượng và cộng các khoản liên quan.
- Câu hỏi 9: Hãy dùng Dự toán GXD chụp ảnh để minh họa phân biệt: Đơn giá vật liệu, chi phí vật liệu, giá vật liệu?
Trả lời: Hệ số điều chỉnh chỉ là công cụ phản ánh chênh lệch điều kiện thực tế so với điều kiện chuẩn định mức, không phải “phép màu” để hợp thức hóa sai đầu việc.
- Câu hỏi 10: Dùng hình ảnh chụp từ phần mềm Dự toán GXD để phân biệt: Đơn giá máy, chi phí máy, giá ca máy?
Trả lời: Bộ công cụ nên có: phần mềm PDF, công cụ chụp ảnh màn hình, lưu trữ đám mây và quản lý ghi chú kỹ thuật để thuyết minh hồ sơ rõ ràng, truy vết được.
- Câu hỏi 11: Bản chất của hệ số điều chỉnh dự toán là gì? Xem bảng tổng hợp Dự toán GXD ngẫm về hệ số trong đó!
Trả lời: Tùy trường hợp, điều kiện có các hệ số tăng thêm hoặc giảm đi. Trong phần mềm Dự toán GXD có chức năng và dữ liệu hỗ trợ tra và áp dụng để khỏi quên các hệ số khi lập hay thẩm tra dự toán.
- Câu hỏi 12: Cách tìm bài viết, tải tài liệu, thảo luận chuyên môn trên diễn đàn giaxaydung.vn, các group chuyên môn Fb, Zalo.
Trả lời: Tốt nhất là bạn tham gia và cập nhật thường xuyên, theo dõi, like, share, lưu bài viết. Hoặc google kèm theo từ khóa.
- Câu hỏi 13: Cài phần mềm tiện ích gì để tạo file pdf, chụp ảnh minh họa file thuyết minh dự toán khi cần?
Trả lời: Trong các phần mềm GXD thường có tiện ích chụp ảnh minh họa luôn. Office Excel bây giờ có lệnh Save as chọn lưu ra file pdf luôn.
II. CÁC ĐẶC ĐIỂM CỦA SẢN PHẨM (CÔNG TRÌNH) XÂY DỰNG
Đọc sách thì trôi qua. Bạn cần tìm tài liệu đọc, trang bị các kiến thức này trước khi đến lớp học dự toán của Công ty Giá Xây Dựng
- Câu hỏi 1: Nêu đặc điểm của sản phẩm xây dựng và liên hệ với sự ảnh hưởng của nó đến giá trị dự toán?
Trả lời: Sản phẩm xây dựng mang tính đơn chiếc, cố định tại chỗ, chịu ảnh hưởng mạnh của điều kiện tự nhiên và địa điểm nên chi phí luôn có độ biến thiên lớn.
- Câu hỏi 2: Những đặc điểm nào có ảnh hưởng đến yếu tố khối lượng khi thi công xây dựng công trình?
Trả lời: Các yếu tố làm khối lượng thay đổi nhiều: thay đổi thiết kế, địa chất khác dự kiến, điều kiện thi công thực tế, yêu cầu kỹ thuật bổ sung, xung đột bản vẽ.
- Câu hỏi 3: Những đặc điểm nào có ảnh hưởng đến yếu tố thay đổi về giá cả khi thi công xây dựng công trình?
Trả lời: Các yếu tố làm giá biến động: vật tư theo thị trường, năng suất lao động, chi phí máy - nhiên liệu, lãi vay, chuỗi cung ứng, chính sách thuế - phí.
- Câu hỏi 4: Vì sao dự toán lập ra không bao giờ chính xác tuyệt đối?
Trả lời: Vì vậy dự toán không thể chính xác tuyệt đối; dự toán là “ước tính có cơ sở” tại một thời điểm, không phải con số bất biến cho mọi điều kiện.
- Câu hỏi 5: Vì sao khi lập dự toán chưa thể chính xác được?
Trả lời: Khi thực hiện dự án thường phải điều chỉnh dự toán do thay đổi phạm vi, điều kiện và mặt bằng giá; điều chỉnh đúng là biểu hiện quản trị tốt, không phải thất bại.
- Câu hỏi 6: Vì sao dự toán lập ra, khi thực hiện hay phải điều chỉnh?
Trả lời: Thẩm định/thẩm tra là cơ chế kiểm soát chất lượng hồ sơ, phát hiện sai sót, bảo vệ nguồn vốn và bảo vệ chính người lập dự toán trước rủi ro pháp lý.
- Câu hỏi 7: Từ các đặc điểm nói trên rút ra vì sao phải thẩm định / thẩm tra dự toán?
Trả lời: Hồ sơ dự toán của bạn được dùng bởi chủ đầu tư, tư vấn thẩm tra, nhà thầu, kiểm toán, thanh tra, ngân hàng tài trợ vốn; vì vậy cần viết rõ, đủ căn cứ, dễ truy vết và minh bạch.
- Câu hỏi 8: Hồ sơ dự toán sẽ là tác phẩm, sản phẩm của bạn, vậy ai sẽ xem hoặc dùng tác phẩm đó? Dùng để làm gì? - hiểu điều này thì bạn ứng xử thế nào?
Trả lời: Chủ đầu tư, cơ quan thẩm định, tư vấn thẩm tra, người phê duyệt dự toán, người lập hồ sơ mời thầu, nhà thầu thực hiện, những người làm thanh quyết toán - điều chỉnh giá hợp đồng, quyết toán vốn, thanh tra, kiểm toán...
III. CÁC ĐẶC ĐIỂM CỦA SẢN XUẤT XÂY DỰNG CÓ ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIÁ TRỊ DỰ TOÁN
Đọc rất chán, nhưng phải đọc nhiều lần và suy ngẫm để "ngộ ra chân kinh" về các khái niệm này.
- Câu hỏi 1: Đặc điểm của sản xuất xây dựng làm ảnh hưởng đến giá trị dự toán?
Trả lời: Sản xuất xây dựng diễn ra ngoài hiện trường, chịu tác động liên tục của thời tiết, mặt bằng, tổ chức cung ứng và phối hợp nhiều nhà thầu nên chi phí dễ dao động.
- Câu hỏi 2: Đặc điểm của sản xuất xây dựng làm ảnh hưởng đến giá trị dự toán?
Trả lời: Hao phí vật liệu chịu ảnh hưởng bởi biện pháp thi công, vận chuyển - bốc dỡ, bảo quản, mức độ cơ giới hóa, tay nghề và chất lượng giám sát hiện trường.
- Câu hỏi 3: Đặc điểm nào có ảnh hưởng đến hao phí vật liệu và từ đó làm ảnh hưởng giá trị dự toán?
Trả lời: Năng suất lao động phụ thuộc điều kiện thi công, bố trí ca kíp, mức độ lặp lại công việc, trình độ đội ngũ và mức sẵn sàng vật tư - thiết bị.
- Câu hỏi 4: Đặc điểm nào có ảnh hưởng đến năng suất lao động? Điều này ảnh hưởng gì đến giá trị dự toán?
Trả lời: Năng suất giảm thì chi phí nhân công và máy tăng; hao hụt tăng thì chi phí vật liệu tăng; hai yếu tố này trực tiếp làm đội giá trị dự toán.
- Câu hỏi 5: Từ các đặc điểm này rút ra vì sao phải thẩm định / thẩm tra dự toán?
Trả lời: Thẩm tra/thẩm định là bước “lọc nhiễu” bắt buộc để kiểm tra giả định, căn cứ dữ liệu và tính hợp lý của phương án trước khi ra quyết định vốn.
IV. CÁC KIẾN THỨC, KỸ NĂNG GIÚP BẠN CHỦ ĐỘNG
Muốn chủ động thì kiến thức phải chắc, đặc biệt là kiến thức cơ bản - tự tin ở mình. Chúng tôi muốn dạy bạn điều đó ở lớp học Dự toán GXD.
- Câu hỏi 1: Khi lập dự toán người lập dự toán phải chủ động quyết trong nhiều trường hợp. Hãy nêu 1 vài ví dụ?
Trả lời: Người lập dự toán phải chủ động ở các điểm then chốt: chọn mã phù hợp quy cách, chọn nguồn giá tin cậy, chọn biện pháp tính vận chuyển, đề xuất hệ số điều kiện thi công.
- Câu hỏi 2: Em chưa có kinh nghiệm, em là sinh viên mới ra trường phải trang bị gì để lập dự toán công trình tốt?
Trả lời: Sinh viên mới ra trường cần 4 trụ: nền pháp lý, đọc bản vẽ, đo bóc khối lượng, Excel + phần mềm dự toán; thiếu một trụ là hồ sơ dễ lệch.
- Câu hỏi 3: Em không học chuyên ngành, em mới là sinh viên năm 3 - năm 4 thì đã nên đi học dự toán chưa? Học thì sẽ đạt lợi ích gì? Sau khi học xong thì nên như nào để khi ra trường không bị mai một kiến thức?
Trả lời: Sinh viên năm 3-4 nên học sớm để tạo lợi thế thực tập và việc làm; học xong phải duy trì bằng dự án giả lập và cập nhật văn bản định kỳ theo tháng/quý.
- Câu hỏi 4: Khi lập dự toán em sợ nhất là thiếu đầu việc, vậy phải chinh phục điều này. Cần trang bị kiến thức gì để khắc phục?
Trả lời: Nỗi sợ thiếu đầu việc được xử lý bằng checklist theo loại công trình, kết hợp WBS (phân rã công việc) từ tổng thể đến chi tiết.
- Câu hỏi 5: Em chưa có kinh nghiệm thi công thực tế, chưa làm dự toán bao giờ, vậy cần trang bị gì hoặc đọc tài liệu nào để có thể liệt kê được các danh mục công việc cần làm để lập dự toán?
Trả lời: Chưa có kinh nghiệm thi công thì bù bằng cách đọc nhật ký thi công mẫu, biện pháp thi công mẫu, hồ sơ hoàn công và tham gia hiện trường có hướng dẫn.
- Câu hỏi 6: Em nên quyết định áp mã định mức (đơn giá) này hay mã định mức (đơn giá) khác? Đâu là gốc vấn đề?
Trả lời: Chọn mã định mức: gốc vấn đề không phải “mã nào quen tay” mà là “công việc thực tế là gì, điều kiện thực hiện ra sao, đầu ra cần nghiệm thu theo tiêu chí nào”.
- Câu hỏi 7: Em học trái ngành (kinh tế, tài chính, kế toán, thậm chí sư phạm...) có học được dự toán, có làm nghề xây dựng được không? Nên áp dụng nguyên lý nào để vững bước?
Trả lời: Học trái ngành vẫn làm nghề tốt nếu đi theo nguyên lý: học đúng nền tảng, luyện đều mỗi ngày, làm việc có checklist, và phản biện bằng dữ liệu thay vì cảm tính.
V. CÁC CÂU HỎI BẠN TÌM CÂU TRẢ LỜI SẼ GIÚP MẠNH DẠN VÀ KHÔNG SỢ SAI
Vừa qua người Việt Nam hầu hết bị đào tạo theo hướng "tương đối dập khuôn" giải 1 bài toán thì phải đúng đáp số theo 1 phương án đề ra, thành ra khi làm thực tế không có kết quả, đáp án xác định, không có thầy ở bên nữa là lúng túng, sợ sai, không dám làm. Hãy đổi khác ở khóa Dự toán GXD.
- Điều gì em nên làm gì khi làm thực hành?
Mạnh dạn kích vào các lệnh của phần mềm Dự toán GXD. Không rụt rè, không sợ sai. Nếu sai thì, nhớ thao tác sai đó, rút kinh nghiệm. Sau đó làm lại và không lặp lại thao tác sai đó nữa.
- Nếu phần mềm dự toán bị lỗi nhỏ, công việc đang gấp em nên dừng lại, hay cuống lên gọi trợ giúp hay làm thế nào?
Bỏ qua dùng Excel để hoàn thành mục tiêu trước, quay lại khắc phục lỗi sau.
- Em cần trang bị thêm các kiến thức, kỹ năng mềm như nào? Tham gia các cuộc họp thẩm định / thẩm tra dự toán nên ứng xử thế nào?
Gợi ý trả lời
Em cần rèn 3 nhóm kỹ năng mềm cốt lõi: giao tiếp kỹ thuật ngắn gọn, trình bày có số liệu - căn cứ, và quản trị cảm xúc khi bị phản biện. Khi họp thẩm định/thẩm tra, hãy đi theo nguyên tắc: nghe hết ý kiến, ghi nhận đúng vấn đề, phản hồi bằng tài liệu và dữ liệu cụ thể, tuyệt đối tránh tranh luận cảm tính. Một người làm dự toán giỏi không phải người “cãi thắng”, mà là người giúp cuộc họp đi đến quyết định đúng, minh bạch và khả thi.
Lời kết: Ở phần đầu có nói với bạn về nguyên tắc đào giếng: muốn đào sâu trước tiên phải đào rộng. Tuy nhiên chiều sâu và chiều rộng phải tỷ lệ nghịch với nhau. Muốn đào đủ sâu bạn cần phải có một khoảng đất đủ rộng trước khi đào. Tuy nhiên chiều sâu và chiều rộng phải tỷ lệ nghịch với nhau. Nếu bạn muốn chiều sâu giếng tương ứng với chiều rộng thì bạn sẽ gặp khó khăn ngay.
KHÓA HỌC DỰ TOÁN GXD BẠN ĐƯỢC ĐÀO TẠO CÓ 1 ĐẲNG CẤP KHÁC HẲN: Đào tạo ra những người Trung thực, trọng danh dự nghề nghiệp, kiến thức rộng, đa năng, giỏi và vững nghề, làm việc tốt và chuyên nghiệp hơn thu nhập cao hơn, thăng tiến nhanh hơn và luôn bền vững.
Để đăng ký học Dự toán GXD mời bạn liên hệ: Ms Thu An 0985 099 938 hoặc 0975 381 900.